^{Podcast Timo Meinders, programmaraadslid NXTGEN Hightech en directeur bij het Mesa+ Instituut aan de Universiteit Twente.}

Beluister via Spotify

Hoe zou jij jezelf omschrijven in één woord?

“Energiek. Ik heb een mooi gezin met vijf dochters. Daar heb je veel energie voor nodig (lacht). Ook steek ik veel energie in mijn werkleven. Ik ben programmaraadslid bij Holland High Tech, Directeur Technologie NXTGEN Hightech en daarnaast directeur bij het Mesa+ Instituut aan de Universiteit Twente. Er komen heel veel verschillende dingen op mijn pad. Never a dull moment.”

Kun je eens vertellen over wat het programma NXTGEN Hightech precies inhoudt?

“NXTGEN Hightech loopt tot 2030, en zet circa 1 miljard euro in voor next generation hightech equipment. Meer dan 300 bedrijven doen mee, waarvan ruim de helft MKB’s. Het is een fantastisch ecosysteem dat actief is in zes toepassingsgebieden, van agrifood tot semicon.”

Waarom is dit NXTGEN zo belangrijk voor Nederland?

“Kun je je een energietransitie of betaalbare zorg voorstellen zonder technologie? De afgelopen jaren hebben bovendien laten zien dat de veiligheid en autonomie van Europa onder druk staan. Ook daar hebben we technologie voor nodig, zoals AI en cybersecurity. Gelukkig is Nederland sterk in technologie. Het is een van de grootste sectoren van ons land en levert veel export op.”

Wat voor soort innovaties komen er voort uit NXTGEN?

“Een mooi voorbeeld: de appelplukrobot. Op het gebied van biomedische technologie wordt gewerkt aan een nieuwe generatie kunstnier. Wat ik zelf ook heel leuk vind, is dat in laser- en satellietcommunicatie nieuwe bedrijven zijn ontstaan binnen NXTGEN. Er zijn heel veel projecten te noemen— sommige enkele miljoenen groot, andere tot wel 50 miljoen.

Waarom is het van belang dat Holland High Tech NXTGEN heeft opgenomen in de programmaraad?

“Systeemdenken, smart Industry, optomechatronica, semicon: vergelijk je NXTGEN met de strategische programma’s van Holland Hightech, dan zie je een brede overlap. De sleuteltechnologieën die we in Nederland hebben benoemd, komen terug in de projecten van NXTGEN én bij Holland High Tech.”

Wat zie je als jouw belangrijkste taak in de programmaraad?

“Mijn rol is ondersteunend aan de andere programmaraadsleden. Voor mij is het belangrijk om te bewaken dat we geen dingen dubbel doen, en dat alles goed aansluit op de Nationale Technologiestrategie en de Nationale Innovatieagenda. We hebben actieagenda’s opgesteld, en het zou vreemd zijn als daarin plannen staan die bijvoorbeeld al binnen NXTGEN Hightech worden uitgevoerd. Mijn rol is dus vooral coördineren, overzicht houden en overlap voorkomen.”

Wat kunnen we in Nederland beter doen wat betreft hightech?

“Zeker. Ik vind dat we in Nederland te weinig geld beschikbaar stellen voor investeringen. Met het Groeifonds was er destijds 20 miljard euro vrijgemaakt, maar dat is stopgezet. Persoonlijk vind ik dat erg zonde. Daarnaast zijn we in Nederland heel goed in het ontwikkelen van kennis, maar minder sterk in het omzetten daarvan naar concrete producten waar we daadwerkelijk aan kunnen verdienen.”

Hoe moeten we dit aanpakken?

“We zijn goed in samenwerken, maar die samenwerking kan nog sterker — vooral de verbinding tussen kennisinstellingen zoals universiteiten, hogescholen en ROC’s, instituten zoals TNO, NLR en MARIN, en het bedrijfsleven. Daar valt nog veel winst te behalen. Grote programma’s zoals NXTGEN Hightech brengen al deze partijen samen: kennisinstellingen, TO2-organisaties, bedrijven en overheden. Dankzij voldoende budget en middelen kun je in één consortium zelfs complete waardeketens afdekken. Die grootschalige samenwerking is essentieel.

Een ander deel van de bottleneck ligt bij het beperkte aanbod van venture capital in Nederland. Dat moet veranderen. Een bedrag van 100 miljoen euro klinkt misschien groot, maar op de totale Nederlandse begroting — en met de ambitie om richting 3% van het bbp aan R&D te gaan — is dat relatief beperkt. Dat betekent dat we keuzes moeten durven maken. In de Nationale Technologiestrategie is al geselecteerd op tien sleuteltechnologieën, maar zelfs dan blijft het budget krap als het gelijk wordt verdeeld. Meer financiering is daarom cruciaal. 

We hebben deze technologieën niet voor niets als prioritair bestempeld. Als de investeringen achterblijven ten opzichte van landen als China, de Verenigde Staten, Frankrijk en Duitsland, lopen we het risico onze sterke kennispositie te verliezen. Door meer middelen vrij te maken en te blijven inzetten op grote, goed georganiseerde programma’s, kunnen we relevant blijven.”

Nog een persoonlijke vraag: wat vind je het leukst aan jouw werkleven?

“De afwisseling. Er liggen veel verschillende dingen op mijn bord — van operationele taken tot tactische en strategische vraagstukken. Aan de ene kant zit ik aan tafel om mee te bepalen hoe de onderzoeksagenda van Nederland eruit moet zien, terwijl er aan de andere kant ook gewoon praktische zaken geregeld moeten worden. 

Daarnaast vind ik het werken op de universiteit fantastisch. Het is een levendige en inspirerende omgeving, vol jonge, hoogopgeleide en vaak eigenwijze mensen.”

Heb je nog een boodschap voor de lezer?

“NXTGEN Hightech draait om de next generation equipment, maar ook om de volgende generatie mensen. Uiteindelijk doen we dit voor de toekomst: voor betaalbare gezondheidszorg, duurzame energie en een planeet waarop onze kinderen prettig kunnen leven. Daarvoor hebben we talent nodig. 

Tegelijkertijd zie je dat de liefde voor technologie in Nederland langzaam afneemt. Kinderen komen er op jonge leeftijd minder mee in aanraking. We hebben nog een groot onbenut potentieel, vooral onder meisjes. Daarom is mijn oproep aan ouders: laat kinderen al vroeg kennismaken met techniek. Geef ze de kans om te ontdekken, te bouwen en met hun handen te werken.”